Italia và BRI: Cu?c h?n nhan v? l?i ?

Italia và BRI: Cu?c h?n nhan v? l?i ?

Lê Thu

Tóm t?t: Trong b?i c?nh kinh t? khó kh?n, Italia, m?t n??c c?ng nghi?p thu?c nhóm G7, “xoay tr?c” tìm ki?m ??ng l?c m?i t? Sáng ki?n Vành ?ai và Con ???ng c?a Trung Qu?c. Li?u s? “xoay tr?c” này có giúp Italia thoát kh?i b? t?c?

湖北快3计划网Ngu?n: Reuters.

N?m 2018, trong khi n?n kinh t? th? gi?i có nhi?u bi?n ??ng, ??c bi?t cu?c chi?n tranh th??ng m?i M?- Trung gia t?ng c?ng th?ng, n?n kinh t? chau á ???c ?ánh giá là v?n khá ?n ??nh; t?c ?? t?ng tr??ng kinh t? ??t 6%, v??t tr?i so v?i các khu v?c khác.[1]

Trái ng??c v?i b?c tranh kinh t? c?a chau á, chau ?u b? ?nh h??ng kh?ng nh? b?i nhi?u bi?n ??ng v? chính tr? – x? h?i ? c?p ?? liên minh l?n c?p ?? t?ng qu?c gia thành viên. Anh tìm cách r?i kh?i Liên minh chau ?u (EU). Th? t??ng ??c Angela Merkel tuyên b? rút lui kh?i chính tr??ng sau 3 n?m t?i. B?o lo?n “áo vàng” v?i s? tham gia c?a hàng ch?c nghìn ng??i làm rúng ??ng n??c Pháp. Chính ph? t?i hàng lo?t các qu?c gia t? ??c ??n Pháp,Tay Ban Nha, Y và B? g?p ph?i nhi?u thách th?c t? ch? ngh?a dan túy…[2]

湖北快3计划网Trong khi các qu?c gia ?ang loay hoay tìm cách v?c d?y n?n kinh t?, Italia ?? ?i ??n m?t quy?t ??nh gay nhi?u tranh c?i là gia nh?p Sáng ki?n Vành ?ai và Con ???ng (BRI) c?a Trung Qu?c, tr? thành qu?c gia thành viên th? 124 trên th? gi?i c?a d? án này, nh?ng là thành viên ??u tiên c?a nhóm các n??c c?ng nghi?p phát tri?n G7.

??ng thái c?a Italia khi?n nhi?u n??c ng?c nhiên, ??t ra nhi?u nghi v?n cho các nhà quan sát. ??ng c? nào khi?n Rome quy?t ??nh ?i ng??c l?i y chí, quan ?i?m c?a các n??c ??ng minh ?? xích l?i g?n Trung Qu?c? L?i ích c?a Italia trong giao d?ch này là gì? Bài vi?t này s? tìm cách ly gi?i nguyên nhan t?i sao Italia gia nh?p sáng ki?n Vành ?ai- Con ???ng c?a Trung Qu?c và nh?ng tính toán ??ng sau c?a Y khi tham gia d? án này.

Sáng ki?n Vành ?aiCon ???ng: C? h?i phát tri?n hay “b?y n?”

湖北快3计划网???c ch? t?ch T?p C?n Bình kh?i x??ng t? cu?i n?m 2013 v?i tên g?i ban ??u là “M?t vành ?ai, M?t con ???ng”, ??n nay BRI ???c cho là minh ch?ng r? nh?t cho quy?t tam c?a ch? t?ch T?p C?n Bình nh?m thoát kh?i ph??ng cham “Gi?u mình ch? th?i” c?a ??ng Ti?u Bình. Sáng ki?n này ???c cho là l?y c?m h?ng t? t?n t?i m?t con ???ng t? l?a l?ch s? ?? t?ng Trung Qu?c v?i các n??c chau á, chau ?u và chau Phi.

Theo tuyên b? t? các nhà l?nh ??o phía B?c Kinh, BRI là sáng ki?n có y ngh?a toàn c?u và xuyên th? k?. BRI ???c k? v?ng s? thi?t l?p m?t m?ng l??i kinh t?, th??ng m?i bao trùm các khu v?c á – ?u – Phi v?i dan s? 4,4 t? ng??i (2017), k?t n?i h?n 20 n??c d?c theo con ???ng mà d? án này ?i qua v?i t?ng s?n ph?m qu?c n?i (GDP) lên ??n 21 nghìn t? USD và có th? t?o ra giá tr? th??ng m?i h?n 2500 t? USD trong vòng m?t th?p k? do liên k?t ???c v?i các th? tr??ng ?ang n?i và có ti?m n?ng t?ng tr??ng m?nh m?.[3]

Tuy nhiên, theo y ki?n c?a nhi?u chuyên gia thì BRI kh?ng nh?ng kh?ng t?o ra ??ng l?c phát tri?n, mà là m?t d?ng “b?y n?” ??i v?i các qu?c gia nghèo và ch?m phát tri?n. V?i các d? án n?m trong khu?n kh? này, Trung Qu?c cho các qu?c gia nghèo và ch?m phát tri?n vay v?n phát tri?n c? s? h? t?ng. Nh?ng do c? ch? vay kh?ng minh b?ch, kh? n?ng qu?n ly kém, khi n??c ch? nhà có th? m?t kh? n?ng chi tr? do l?i su?t c?ng d?n v?i ti?n g?c quá l?n. T?i th?i ?i?m ?ó, ch? n? s? ép mua con n? ?? mua l?i quy?n qu?n ly các c?ng trình nh? san bay, c?ng bi?n trong m?t th?i gian dài.

湖北快3计划网M?t s? y ki?n còn cho r?ng BRI là c?ng c? ??a chi?n l??c và ??a kinh t? c?a Trung Qu?c nh?m t?o ra m?t h? th?ng các c? s? h?u c?n, c?n c? quan s? có tính liên hoàn nh?m làm sói mòn tr?t t? do M? và Ph??ng Tay ?óng vai trò ch? ??o. Trong b?i c?nh ?ó, vi?c Italia là m?t n??c c?ng nghi?p phát tri?n Ph??ng Tay l?i “n?i gót” Sri Lanka, Maldives, Myanmar…khi?n gi?i quan sát kh?ng kh?i gi?t mình.

N?n kinh t? khó kh?n c?a Italia

M?c dù là m?t trong nh?ng qu?c gia thu?c nhóm 7 n??c có n?n c?ng nghi?p ??ng ??u th? gi?i (G7) nh?ng nh?ng s? li?u kinh t? c?a Italia trong nh?ng n?m tr? l?i ?ay cho th?y Italia ?ang ??ng tr??c tri?n v?ng u ám.

Ngày 1/2/2019, C? quan th?ng kê qu?c gia Italia (ISTAT) cho bi?t n??c này ?? r?i vào tr?ng thái suy thoái k? thu?t nghiêm tr?ng khi t?ng tr??ng hai quy g?n ?ay b? s?t gi?m liên ti?p. K? t? ??u n?m 2018 tr? l?i ?ay, t?ng tr??ng lu?n ghi nh?n tình tr?ng s?t gi?m qua các quy, trong ?ó Quy III 2018 ??t m?c t?ng 0,8% và quy IV ??t 0,6% – m?c th?p nh?t ???c ghi nh?n trong vòng 3 n?m qua.[4]

N?m 2018,??u t? tr?c ti?p n??c ngoài c?a Italia ch? ??t 18,2 t? Euro.Con s? này ch?a b?ng m?t n?a c?a 48,1 t? Euro mà n??c này ?? thu ???c vào n?m 2007, m?t n?m tr??c khi cu?c kh?ng ho?ng tài chính toàn c?u (GFC) di?n ra[5]. Bên c?nh ?ó, th? tr??ng lao ??ng c?ng kh?ng có nhi?u c?i thi?n, t? l? th?t nghi?p lu?n duy trì ? m?c l?n h?n 10%, th?m chí con s? này ? nhóm nh?ng ng??i tr? ? m?c ?áng báo ??ng khi mà lên t?i 40%.[6]

Tuy nhiên, v?n ?? nghiêm tr?ng nh?t mà qu?c gia này ?ang ph?i ??i m?t ?ó là n? c?ng gia t?ng nhanh chóng, hi?n ?? lên t?i m?c 132% GDP t??ng ???ng v?i 3 nghìn t? USD. N? c?ng c?a Italia t??ng ???ng v?i t?ng n? c?ng c?a c? Pháp và ??c, khi?n Italia tr? thành qu?c gia có t? l? l?n th? hai trong khu v?c EU sau Hy L?p.[7]

N?m 2018 ???c cho là n?m ch?ng ki?n s? s?t gi?m kinh t? m?t cách tr?m tr?ng c?a Italia và t??ng lai là trong n?m 2019 n?n kinh t? Y c?ng s? kh?ng có d?u hi?u kh? quan n?u nh? qu?c gia này kh?ng có nh?ng hành ??ng c? th?. Ngày 31/03/2019, b? tr??ng Kinh t? Y Giovanni Tria th?a nh?n là trong n?m 2019, có nhi?u kh? n?ng Y ch? có m?c t?ng tr??ng b?ng kh?ng.[8]

Tr??c tình hình khó kh?n này, l?i ?? ngh? tham gia BRI t? phía Trung Qu?c ???c xem nh? “chi?c phao c?u sinh” có th? giúp Y ph?n nào thoát kh?i cu?c kh?ng ho?ng. Th? t??ng Conte phát bi?u ngày 8/3/2019 “V?i t?t c? các bi?n pháp ?? phòng c?n thi?t, vi?c Italia gia nh?p m?t tuy?n ???ng t? l?a m?i th? hi?n c? h?i cho ??t n??c chúng ta.”[9]

S?c ép t? EU

湖北快3计划网T?ng là n?n kinh t? ??ng th? 3 trong EU, Italia t?ng t? tin v? ?nh h??ng và ?óng góp c?a mình ??i v?i Liên minh. Tuy nhên, trong tr?ng thái kh?ng ho?ng, Italia b?t m?n vì l?n ??u tiên trong l?ch s? Liên minh Chau ?u, ?y ban chau ?u bác b? k? ho?ch ngan sách c?a n??c này. C? th? là, 24/10/2018 ?y ban chau ?u (EC) ?? bác k? ho?ch ngan sách c?a Y v?i ly do qu?c gia này ?? tham h?t ngan sách d? ki?n quá cao và m?c n? c?ng kh?ng l? lên ??n 132% GDP.

M? t?ng là ??ng minh truy?n th?ng c?a Italia nh?ng c?ng kh?ng h? có ??ng thái nào trong vi?c h? tr? qu?c gia này thoát kh?i kh?ng ho?ng. M?i quan h? gi?a EU và M? ?ang chuy?n bi?n x?u khi mà chính Th? t??ng Angela Merkel th?a nh?n, quan h? Chau ?u-M? ?ang b? th?t lùi sau khi Chính quy?n Trump quy?t ??nh rút kh?i th?a thu?n h?t nhan ?? ky v?i Iran và các c??ng qu?c trong nhóm P5+1 (g?m Anh, Pháp, M?, Nga, Trung Qu?c và ??c) n?m 2015. B?n than kh?i EU c?ng có nhu c?u m? r?ng h?p tác v?i các ??i tác khác trong ?ó có Trung Qu?c. Do ?ó, s? d?ng d?ng c?a M? và EU ph?n nào ??y Italia xích l?i g?n h?n v?i Trung Qu?c.

湖北快3计划网Quy?t ??nh tham gia BRI c?a Italia m?t m?t cho th?y qu?c gia này ?ang c? g?ng tìm ki?m các ??ng l?c t?ng tr??ng m?i trong b?i c?nh d? ??a phát tri?n quan h? v?i ??ng minh và các ??i tác truy?n th?ng ?? c?n ki?t. L?i ích kinh t? c? b?n khi?n cho Rome b? qua nh?ng toan tính v? an ninh và chi?n l??c ?? b?t tay v?i Trung Qu?c.

Nhu c?u n?i t?i

Trong nh?ng n?m tr? l?i ?ay, Trung Qu?c ngày càng kh?ng ??nh v? th? siêu c??ng kinh t? th? hai trên th? gi?i. Tuy nhiên, th??ng m?i song ph??ng gi?a Italia v?i Trung Qu?c v?n còn khiêm t?n, ch? ??t 43,9 t? Euro trong n?m 2018, b?ng 2,5% t?ng s?n ph?m qu?c n?i c?a Italia, thua xa các ??i tác Chau ?u (chi?m 3,8%) và v?i M? (3,4% GDP)[10]. V?i vi?c ky k?t BRI, Italia hi v?ng có c? h?i ti?p c?n l?n h?n v?i Trung Qu?c, th? tr??ng ti?m n?ng cho hàng hóa “Made in Italia”.

Theo các nghiên c?u, m?t trong nh?ng nguyên nhan khi?n kinh t? Italia khó kh?n là do s? s?t gi?m trong ho?t ??ng c?ng nghi?p do n??c này ph?i nh?p kh?u 75% nguyên li?u t? n??c ngoài ?? ph?c v? các ngành c?ng nghi?p. Trong L? ky biên b?n ghi nh? BRI, hai n??c ?? ky 10 th?a thu?n liên quan ??n các l?nh v?c nh? thép, n?ng l??ng và khí ??t. Italia hi v?ng s? h?p tác v?i Trung Qu?c ph?n nào ?? ???c gi?i quy?t ???c th? tr??ng nh?p kh?u th?ng qua s? h?p tác này.

Bên c?nh ?ó, BRI h?a h?n b? sung ngu?n v?n cho n?n kinh t? c?a Italia. Trung Qu?c ?ang thúc gi?c chính ph? Italia ??y m?nh k? ho?ch k?t n?i ???ng s?t cao t?c gi?a Torino c?a Y và Lyon c?a Pháp. V? s?p c?u ???ng cao t?c ? thành ph? Genoa, mi?n b?c Italia tháng 8/2018 khi?n ít nh?t 30 ng??i ch?t cho th?y nhu c?u c?p thi?t là ph?i nang c?p c? s? h? t?ng, ?ay là m?t trong s? nh?ng l?nh v?c mà hai bên mong mu?n ??y m?nh h?p tác. C? th?, MOU m? ra c? h?i cho C?ng ty Xay d?ng giao th?ng Trung Qu?c ??u t? và qu?n ly 2 c?ng Genoa và Trieste. Trong ?ó, Genoa là c?ng bi?n l?n và lau ??i nh?t n??c Y; còn Trieste có ti?m n?ng r?t l?n k?t n?i ??a Trung H?i v?i các qu?c gia kh?ng giáp bi?n trong khu v?c nh? áo, Hungary, Czech, Slovakia và Serbia. Theo s? li?u th?ng kê c?a EU trong nh?ng n?m g?n ?ay, s? hàng hóa ??n t? Trung Qu?c ??i l?c ch? chi?m 2% s? hàng hóa nh?p kh?u c?a Italia b?ng ???ng bi?n. S? h?p tác h?a h?n s? t?o ra l?i ích cho c? hai bên. V?i vi?c qu?n ly các c?ng bi?n c?a Italia, bên c?nh c?ng Piraues ? Hy L?p.

Trong B?n ghi nh? mà hai n??c ?? kí ngày 23/3/2019, hai n??c c?ng ??y m?nh vi?c h?p tác t?i các th? tr??ng c?a n??c th? ba. Bên c?nh ?ó, hai n??c c?ng cam k?t chú tr?ng ??n vi?c phát tri?n xanh hay k?t n?i v?n hóa gi?a hai n??c.[11]

Th? thách m?i cho BRI

湖北快3计划网Quy?t ??nh h?p tác v?i Trung Qu?c c?a Italia b?t ngu?n t? c? s?c ép t? bên ngoài l?n nhu c?u n?i sinh c?a n?n kinh t? Italia. Nh?ng ??i tác truy?n th?ng nh? chau ?u và M?… kh?ng th? giúp qu?c gia này thoát kh?i kh?ng ho?ng thì Italia ph?i tìm ki?m các th? tr??ng m?i, giàu ti?m n?ng h?n ??c bi?t là cho các m?t hàng xa x?, c?ng ngh? cao c?a n??c này. Trung Qu?c là qu?c gia tiêu th? h?n 30% m?t hàng xa x? toàn th? gi?i. Bên c?nh ?ó, Trung Qu?c ???c hi v?ng s? là c?a ng? cho xu?t kh?u hàng hóa c?a Italia sang chau á.

Vi?c BRI b? v??ng ph?i ch? trích “b?y n?” ??i v?i các qu?c gia nghèo và ch?m phát tri?n ph?n nào làm gi?m s?c h?p d?n c?a sáng ki?n này trên th? gi?i. Tuy nhiên, nhìn t?ng th?, BRI c?ng có s?c hút riêng, “?? thu hút h?n 100 qu?c gia tham gia. Nhi?u v?n ?? c?a BRI ph?n nào c?ng b?t ngu?n t? y?u kém trong vi?c qu?n lí và kh?ng có c? ch? ki?m soát h?u hi?u c?a các n??c ?i vay n?.

湖北快3计划网Italia là ??i tác phát tri?n ??u tiên Chau ?u nh?n ??u t? c?a Trung Qu?c, và yêu c?u các cam k?t và ?i?u kho?n v? c? s? h? t?ng ph?i ?áp ?ng ???c các yêu c?u, nguyên t?c nh? c?i m?, minh b?ch, b?n v?ng theo tiêu chu?n c?a EU. Do ?ó, tr??ng h?p c?a Italia h?t s?c thú v? ?? ki?m ch?ng li?u BRI có kh? n?ng phát tri?n trong m?t m?i tr??ng th? ch? ch?t ch?, lành m?nh v?i các chu?n m?c x? h?i và m?i tr??ng cao. B?t ch?p nh?ng ti?n ?? thu?n l?i ? c? bên trong và bên ngoài, các cam k?t chính tr? hoa m?, còn quá s?m ?? ?ánh giá li?u Italia có th?c s? “xoay tr?c” và BRI có th?c s? mang l?i l?i ích thi?t th?c và lau dài cho c? hai bên.

Lê Thu là H?i viên CLB Galileo và hi?n là sinh viên n?m th? hai, Khoa Chính tr? Qu?c t? và Ngo?i giao, H?c vi?n Ngo?i giao.

[1] Lan Chi, “ADB d? báo kinh t? chau á – Thái Bình D??ng t?ng tr??ng 6% trong n?m nay,” Báo ??u t?, 12/4/2018; truy c?p t?i (14/9/2019).

[2] Quang D?ng, “Nhìn l?i nh?ng bi?n ??ng và b?t ??ng c?a chau ?u n?m 2018”, Báo ?i?n t? c?a ?ài ti?ng nói Vi?t Nam湖北快3计划网, 28/12/2018; truy c?p t?i (15/9/2019)

[3] Lê ??c C??ng – Bùi V?n M?nh, “??i nét v? sáng ki?n “ Vành ?ai và Con ???ng” c?a Trung Qu?c”, T?p chí Qu?c phòng toàn dan, 13/11/2017; truy c?p t?i

(15/9/2019)

[4] Qu?nh D??ng, “Kinh t? Italia: Tr??c tri?n v?ng u ám”, Báo Hà N?i m?i, 3/2/2019; truy c?p t?i

(15/9/2019)

[5] Bloomberg, “?ng h? sáng ki?n “ Vành ?ai và Con ???ng” và th? l??ng nan c?a Italia”, Báo Trung tam h? tr? h?i nh?p qu?c t? TPHCM湖北快3计划网, 20/3/2019; truy c?p t?i

(15/9/2019

[6] Minh ??c, “ N?n kinh t? Italia – m?i lo ng?i m?i cho EU”, Th?i báo Ngan hàng, 28/11/2018; truy c?p t?i

(15/9/2019)

[7] “Q?a bom n? Italy và t??ng lai EU h?u Brexit”, Báo m?i 24h湖北快3计划网; truy c?p t?i

湖北快3计划网 (15/9/2019)

[8] “Tình hình kinh t? Y ngày càng ?m ??m”, Báo Qu?c t?, 2/4/2019; truy c?p t?i

湖北快3计划网http://vi.rfi.fr/quoc-te/20190402-tinh-hinh-kinh-te-y-ngay-cang-am-dam(15/9/2019)

[9]? Qu?c Vinh, “Italia mu?n tham gia “ Vành ?ai và Con ???ng” v?i Trung Qu?c, M? lên ti?ng khuyên r?n”, Báo Nga.com, 10/3/2019; truy c?p t?i

(15/9/2019).

[10] Bloomberg, “?ng h? sáng ki?n “ Vành ?ai và Con ???ng” và th? l??ng nan c?a Italia”, Báo Trung tam h? tr? h?i nh?p qu?c t? TPHCM, 20/3/2019; truy c?p t?i

(15/9/2019)

[11] “Via della Seta, il testo dell’intesa tra l’Italia e la Cina: la versione inglese e la traduzione in italiano”, 12/3/2019; truy c?p t?i

湖北快3计划网(15/9/2019)

TIN T?C CùNG CHUYêN M?C

TH?NG TIN M?I ??A KHáC